Een muur als hoofdrolspeler

Bij een normaal huis omsluiten muren de kamers. In Wall House #2 trekt één grote wand juist alle aandacht naar zich toe. Open Monumentendag noemt een breedte van ongeveer achttien en een halve meter en een hoogte van veertien meter. De verschillende vertrekken hebben eigen vormen en kleuren. Daardoor zie je een gebouw waarvan de ruimtelijke onderdelen bijna los van elkaar lijken te bestaan.

Het ontwerp was voor Amerika

De Amerikaanse architect John Hejduk ontwierp het huis in 1973 voor landschapsarchitect A.E. Bye in Ridgefield, Connecticut. Daar kwam het plan niet tot uitvoering. Dat maakt het begin van de Groningse geschiedenis onverwacht: het huis was niet oorspronkelijk bedacht voor de Nederlandse oever waar het nu staat. Een ontwerp kan jarenlang op papier blijven leven en daarna alsnog op een totaal andere plek werkelijkheid worden.

Groningen bouwde het alsnog

In 2001 werd Wall House #2 gerealiseerd aan het Hoornse Meer. Tussen ontwerp en uitvoering zat dus bijna drie decennia. Hejduk overleed voordat het gebouw hier klaarstond. De bouw hangt samen met de architectuurmanifestatie Blue Moon. Het is daarmee geen oud Gronings woonhuis met later een opvallende gevel, maar een bewust uitgewerkt architectonisch experiment dat naar de stad werd gehaald.

Een woning als gedachte over ruimte

De enorme wand doet meer dan een dak ondersteunen. Hij maakt de scheiding tussen delen van het gebouw heel nadrukkelijk zichtbaar. De route, de losse volumes en de kleuren zorgen ervoor dat je niet in één oogopslag een gewone huisvorm herkent. Dat is juist de bedoeling van zo’n ontwerpstudie: een vertrouwde functie gebruiken om de manier waarop we ruimte indelen en ervaren opnieuw te bekijken.

Het gebouw werd ook een culturele plek

Het Groninger Museum beheert Wall House #2 sinds 2016. Het huis kreeg zo een publiek-culturele betekenis naast zijn oorsprong als woningontwerp. Voor actuele openingen en activiteiten verwijst het museum naar zijn eigen agenda. We beloven hier dus geen permanente vrije inloop. De bijzondere architectuur is het achtergrondonderwerp; wat er binnen op een bepaalde dag mogelijk is, kan veranderen.

De achterkant van een vanzelfsprekend huis

Het aardige aan Wall House is dat het een eenvoudige vraag ingewikkeld zichtbaar maakt: wat moet een muur eigenlijk doen? Afsluiten, dragen, scheiden, verbinden of vooral een idee uitdrukken? Je hoeft het gebouw niet mooi te vinden om dat spel te herkennen. Het is een huis dat zijn gebruikelijke onderdelen uit elkaar trekt, zodat je ineens weer ziet hoe vreemd een woning eigenlijk kan zijn.

KIJK HET ZELF NA

De bronnen bij dit verhaal

Met hulp van AI samengesteld en aan de genoemde bronnen getoetst. Wie zit achter deze uitgave? Een fout gezien? Laat het ons weten.