De eerste TT van Assen begon hier. Alleen lag de start niet in Assen.

Geen glad circuit uit één stuk

Bij de TT denk je aan tribunes, een startstreep en speciaal aangelegd asfalt. De eerste wedstrijd gebruikte bestaande wegen tussen Drentse dorpen. Het TT Museum noemt de route tussen Rolde, Borger en Schoonloo. Dat is een veel grotere ronde dan het huidige circuit. De omgeving was dus niet alleen achtergrond voor de race; de gewone verbindingen tussen plaatsen vormden zelf de baan.

Een nieuwe mogelijkheid in de wet

Het Drents Archief beschrijft hoe een wetswijziging uit 1924 het mogelijk maakte ontheffing te krijgen voor motorwedstrijden op de weg. Motorclub Assen en Omstreken benutte die ruimte. Daarmee zie je hoe techniek, regels en plaatselijk initiatief samen een evenement kunnen laten ontstaan. De motoren bestonden al, maar een wedstrijd vraagt ook een route en toestemming om die route anders dan normaal te gebruiken.

Rolde kreeg de start en finish

Op 11 juli 1925 kwamen de deelnemers voor de eerste Nederlandse TT samen. De start- en finishplaats was Rolde, aldus de museumtijdlijn. Dat is het verrassende achter de kop. De sterke latere verbinding met Assen betekent niet dat elk hoofdstuk van de geschiedenis op de huidige locatie begon. Een naam kan bij een stad gaan horen, terwijl het oorspronkelijke parcours meerdere dorpen aan elkaar verbond.

De weg stelde zijn eigen eisen

Een wedstrijd over bestaande dorpswegen heeft andere eigenschappen dan een speciaal circuit. Bochten volgen de ligging van percelen en dorpen, afstanden zijn groter en het wegdek is niet uitsluitend voor races ontworpen. De vriendenstichting van het circuit beschrijft de vroege route als klinkerwegen tussen dorpen. Dat maakt de beginfase tastbaar. Het bekende evenement groeide uit een landschap dat voor heel andere dagelijkse verplaatsingen was ingericht.

Een eigen circuit kwam later

In 1955 werd een nieuw circuit in gebruik genomen dat volledig binnen de gemeente Assen lag. De museumtijdlijn beschrijft dat als een belangrijke stap in de ontwikkeling. De wedstrijd bleef bestaan, terwijl de ruimtelijke organisatie sterk veranderde. Zo ontstaat traditie niet doordat alles hetzelfde blijft. Een evenement kan zijn identiteit behouden en tegelijk verhuizen van een omvangrijke wegendriehoek naar een voor dat doel ontworpen baan.

De dorpen horen nog bij het verhaal

Wie door Rolde of de omgeving rijdt, ziet geen complete racebaan uit 1925 meer liggen zoals op een afgesloten circuit. Toch helpt de kaart om de geschiedenis te begrijpen. Denk aan de afstand tussen de dorpen en aan start en finish in Rolde. Dan wordt duidelijk waarom de TT meer is dan één bekend gebouw of één stuk asfalt: de oorsprong ligt in een heel Drents netwerk van wegen.