In dit Flevolandse bos helpen paarden bepalen waar het open blijft.

Niet overal hetzelfde bos

Het woord bos wekt gemakkelijk het beeld op van een aaneengesloten dak van boomkruinen. In het Horsterwold liggen echter ook struweel, graslanden en moeras. Staatsbosbeheer beschrijft de Stille Kern als een gebied van ongeveer elfhonderd hectare met veel afwisseling. Die variatie is belangrijk voor het karakter van de plek. Een natuurgebied hoeft niet overal dezelfde begroeiing te hebben om toch één samenhangend geheel te vormen.

Paarden eten meer dan een mooi uitzicht

De konikpaarden zijn geen decor dat voor een foto in het landschap is gezet. Hun begrazing heeft invloed op welke planten kunnen doorgroeien en waar open ruimte blijft. Dat gaat geleidelijk en niet overal gelijk. De dieren volgen hun eigen voedselkeuze en bewegingen. Daardoor ontstaat geen keurige gazonrand zoals een tuinman die zou maken, maar een afwisseling van plekken die op verschillende manieren worden gebruikt en opengehouden.

De beheerder laat ruimte voor processen

Staatsbosbeheer benoemt dat de grazers helpen voorkomen dat de afwisseling verloren gaat. Dat is iets anders dan een volledig vooraf getekend eindbeeld van iedere vierkante meter. Natuurbeheer kan ook bestaan uit voorwaarden scheppen waardoor processen meer ruimte krijgen. De dieren maken keuzes binnen een beheerde omgeving, terwijl groei, weer en bodem blijven meespelen. Juist die combinatie zorgt dat het landschap niet als een aangeharkt park aanvoelt.

Een groot loofbos op jong land

Het Horsterwold behoort volgens Staatsbosbeheer tot de grootste aaneengesloten loofbossen van Nederland. Dat is een verrassend beeld bij Flevoland, dat vaak vooral met akkers en rechte wegen wordt verbonden. De polder is niet alleen een ruimte voor landbouw en steden geworden. Ook bossen kregen er schaal. Daardoor kan een jonge provincie plekken hebben waar je lang tussen bomen loopt zonder voortdurend aan de strakke kavels op de kaart te denken.

Rust betekent niet dat je alles ziet

In het gebied leven verschillende dieren, waaronder reeën, vossen en vogels. Een groot en rustig terrein biedt mogelijkheden om uit beeld te blijven. Verwacht daarom geen gegarandeerde optocht langs een wandelpad. Ook bij paarden hoort afstand houden en niet voeren. Ze vervullen een rol in het gebied, maar blijven dieren met eigen gedrag. De bezoeker kijkt mee in een leefomgeving; hij bepaalt niet waar de hoofdrolspelers moeten gaan staan.

Let ook op de plekken zonder bomen

Volg de actuele aanwijzingen en de toegankelijke routes. Bekijk onderweg niet alleen de hoogste stammen, maar ook kleine open stukken en overgangen naar ruiger groen. Daar zie je wat begrazing in een landschap kan doen. Het aardige is dat het werk niet als werk wordt uitgevoerd: de paarden grazen, en hun gewone dagelijkse gedrag heeft samen een ruimtelijk effect. Soms helpt een bos afwisselend blijven doordat een deel van de bewoners er voortdurend aan eet.