Bij Ens kan de dam worden opgeblazen. Gelukkig zonder explosie.

Normaal ligt de afsluiting uit de weg

Vanuit Ens ligt de kering vlak bij de grens met Overijssel en de gemeente Kampen. Een vaarweg moet open kunnen zijn voor schepen en toch bij gevaar afsluitbaar blijven. De balgen van Ramspol liggen in rust in constructies op de bodem. Daardoor valt hun grootte niet op wanneer er geen sluiting plaatsvindt. Het water lijkt gewoon door te lopen. De techniek is dus juist zo ontworpen dat een belangrijk onderdeel van de kering een groot deel van de tijd nauwelijks zichtbaar aanwezig is.

Opblazen betekent hier vullen

Bij een sluiting worden de balgen met miljoenen liters lucht en water gevuld. Het materiaal komt daardoor omhoog en sluit de waterweg af. De naam opblaasbare dam klinkt speels, maar de hoeveelheid en de beheersing zijn van een heel andere schaal dan bij een luchtbed. Het doel is een betrouwbare hindernis voor opgestuwd water te vormen.

Lucht en water hebben ieder een rol

Een balg die volledig vrij op het oppervlak zou dobberen, is niet hetzelfde als deze vaste stormvloedkering. De constructie is gekoppeld aan haar ondergrond en de inrichting van de vaarweg. Het systeem moet niet alleen groot worden, maar ook op de bedoelde plek en in de bedoelde vorm blijven. Daarom horen vullen, druk, bevestiging en weer neerlaten bij één samenhangend technisch ontwerp.

De grens tussen twee meren kan belangrijk zijn

Ramspol sluit bij dreigend hoogwater het Zwarte Meer af van het Ketelmeer. Het gaat daarmee om een schakel in het grotere regionale watersysteem. Wind kan water in een richting opstuwen die verder landinwaarts problemen veroorzaakt. De kering helpt die doorgang beheersen. Een dam midden in een waterverbinding is dus geen losstaand object: haar werking heeft betekenis voor gebieden die je vanaf de brug niet allemaal kunt overzien.

Een systeem dat niet vaak nodig is, moet wel klaarstaan

Rijkswaterstaat test de kering jaarlijks voor het stormseizoen. Zo kondigde de dienst voor 6 oktober 2026 een proefsluiting aan. Zo’n proef is niet bedoeld als voorstelling voor toevallige voorbijgangers, maar om de werking te controleren. Juist voorzieningen die lange tijd niet hoeven te sluiten, vragen onderhoud en oefening. Dat je de balgen meestal niet ziet, is geen reden om te denken dat er achter de schermen niets gebeurt.

Een alledaags woord krijgt een andere schaal

De leukste gedachte bij Ramspol is dat opblazen hier juist bescherming betekent. Er gaat niets spectaculair kapot; een zorgvuldig beheerd systeem komt omhoog. Bekijk het vanaf toegestane plekken en raadpleeg voor een bezoek de actuele informatie. Een foto van gevulde balgen is geen teken dat er op dit moment gevaar is. Het kan ook een test of onderhoudssituatie tonen. Het bijzondere blijft de techniek: lucht en water maken samen tijdelijk een dam.