Dit Zeeuwse land is verdronken. Toch kun je er op sommige plekken gewoon gras zien.

Een polder werd weer getijdengebied

Saeftinghe kende door de eeuwen heen verschillende landschappen. Er waren beboste gebieden en later polders met menselijke bewoning en landbouw. Door overstromingen en oorlogshandelingen kwam het water terug. Het huidige natuurgebied is dus geen onveranderde oernatuur die altijd precies zo heeft bestaan. De beheerder beschrijft juist een lange geschiedenis waarin mensen en zee het uiterlijk van het gebied herhaaldelijk veranderden. Het verdronken land kreeg daarna weer een nieuwe ontwikkeling.

Wat is een schor eigenlijk?

Een schor is een hoger opgeslibd deel van het getijdenlandschap waar planten kunnen groeien. Lager liggen slikken en geulen die vaker door water worden bereikt. Een groene vlakte hoeft dus niet los van de zee te staan. Sommige delen komen vooral bij hogere waterstanden onder invloed van het water. Het verschil van een klein beetje hoogte kan bepalen welke planten ergens voorkomen en hoe vaak het oppervlak overstroomt.

De Westerschelde duwt het water omhoog

Het Zeeuwse Landschap legt uit dat de Westerschelde een trechtervorm heeft: breed bij zee en smaller richting Antwerpen. Het opkomende water wordt daardoor verder landinwaarts opgestuwd. Bij Saeftinghe bedraagt het gemiddelde verschil tussen hoog- en laagwater volgens de beheerder ongeveer 4,80 meter. Dat is een enorm niveauverschil voor een landschap dat op een foto vlak en rustig kan lijken. Wat laag ligt, kan in korte tijd een heel andere omgeving worden.

Zout en zoet ontmoeten elkaar

Bij Saeftinghe mengt zeewater zich met rivierwater. Dat noemen we brak water. Het zoutgehalte is niet overal of op elk moment gelijk; het verschuift met het getij en de afvoer van de rivier. Planten en dieren moeten met die omstandigheden kunnen omgaan. Juist de combinatie van waterbeweging, zoutverschillen en voedselrijk slib maakt het gebied ecologisch bijzonder. De grens tussen land en water is hier eerder een brede overgang dan een scherpe lijn.

De geul is de route van het water

Kleine kreken en grotere geulen lijken bij laagwater soms makkelijk over te steken. Maar ze vullen zich wanneer het tij omslaat, en het water kan snel stijgen. Daarom laat je een bezoek aansluiten op de actuele routes en excursies van de beheerder. Het gaat niet om een gewoon weiland met wat natte stukken. De afwisseling tussen droog en nat is precies het proces dat het gebied vormt, en daarmee ook een voorwaarde voor ieder bezoek.

De naam beschrijft maar één hoofdstuk

Verdronken klinkt alsof een landschap alleen maar iets verloren heeft. In Saeftinghe zie je ook opbouw: slib wordt afgezet, planten groeien en geulen verleggen zich. Het verleden van bewoning en landbouw blijft onderdeel van het verhaal, maar de natuur ging verder. Het bijzondere is dat je hier niet alleen naar de gevolgen van oude veranderingen kijkt. De krachten die het gebied vormen zijn nog steeds bezig, iedere dag opnieuw.