Astronauten kunnen langer terugkomen. Maar niet voorgoed.

De rug draagt op aarde een last

Als je rechtop staat, wordt je lichaam belast in de richting van hoofd naar voeten. De wervelkolom bestaat uit een reeks wervels met tussenliggende structuren die onder die belasting enigszins samengedrukt kunnen worden. JAXA legt uit dat die samendrukking bij een ruimteverblijf verandert. Daardoor komt er een kleine hoeveelheid extra ruimte tussen onderdelen van de rug. Over de hele wervelkolom kan dat een merkbaar lengteverschil opleveren.

Zweven betekent een andere belasting

In een baan om de aarde vallen station en astronaut samen voortdurend rond de planeet. Voor het lichaam ontbreekt daardoor de gewone steunbelasting van rechtop op de grond staan. Het gaat dus om de omstandigheden van vrije val en microzwaartekracht. De aarde houdt niet plotseling op aan een astronaut te trekken. Voor het lengteverschil is vooral relevant dat de rug anders wordt belast dan bij het dagelijkse staan en lopen op aarde.

Niet iedereen krijgt hetzelfde getal

NASA beschrijft dat bemanningsleden tijdens lange missies tot ongeveer drie procent langer kunnen worden en na terugkeer hun gewone lengte weer bereiken. JAXA noemt eveneens lengteverandering van enkele centimeters. Zulke beschrijvingen zijn geen voorspelling voor iedere persoon. De omvang kan verschillen. Een vaste belofte van precies zoveel centimeter extra zou dus nauwkeuriger klinken dan de beschikbare algemene uitleg rechtvaardigt.

Een langer lichaam is ook een onderzoekszaak

NASA gebruikt onder meer echografie om veranderingen aan de wervelkolom tijdens een ruimteverblijf te onderzoeken. De lengte is daarbij een zichtbaar gevolg, maar het onderwerp gaat breder dan een meetlint langs het lichaam. Onderzoekers willen begrijpen wat er verandert en welke betekenis dat heeft voor astronauten. De term langer worden mag daarom niet worden verward met een algemene verbetering van de rug of een positief gezondheidseffect van ruimtevaart.

De centimeters horen bij de omstandigheden

Na terugkeer krijgt het lichaam weer de bekende belasting op aarde. De extra lengte blijft dan niet behouden: de gewone belasting van de wervelkolom keert terug. Dat tijdelijke karakter maakt het verhaal juist bijzonder. Een verandering van de omgeving kan een meetbare verandering van het lichaam opleveren, zonder dat een volwassene opnieuw op de gewone manier is gaan groeien. De juiste vraag is dus niet alleen hoeveel iemand meet, maar ook onder welke omstandigheden.

Nog een andere kant van wetenschap: Bliksem kan lucht heter maken dan het oppervlak van de zon.