Op Venus duurt één draai langer dan een heel jaar.

Een planeet maakt twee soorten rondjes

Een jaar en een draai om de as meten verschillende bewegingen. Het jaar beschrijft hoe lang een planeet over een omloop rond de zon doet. De rotatie beschrijft hoe lang zij nodig heeft om eenmaal om haar eigen as te draaien. Op aarde voelt het verschil vertrouwd: één jaar bevat een groot aantal dagen. Op Venus liggen die twee perioden veel dichter bij elkaar.

243 tegenover 225

Volgens NASA duurt een volledige rotatie van Venus ongeveer 243 aardse dagen. Voor een baan rond de zon heeft de planeet ongeveer 225 aardse dagen nodig. Eén draai duurt daarmee langer dan een Venusjaar. Dat is de vergelijking in de kop. De getallen zijn afgerond; het gaat om een verrassende verhouding tussen twee perioden, niet om een kalender waarop je precies 243 vakjes kunt afstrepen.

Het woord dag kan twee dingen betekenen

Een volledige draai ten opzichte van de verre sterren heet hier een sterrendag. Dat is iets anders dan een zonnedag: de tijd waarna de zon weer in dezelfde fase van haar dagelijkse beweging staat. Tussen twee opeenvolgende zonsopkomsten op Venus zitten ongeveer 117 aardse dagen. Die periode is dus juist korter dan het Venusjaar van ongeveer 225 aardse dagen.

De draairichting doet ook mee

Venus draait in de tegengestelde richting aan de aarde. NASA beschrijft daarom een zon die op Venus in het westen opkomt en in het oosten ondergaat. Ondertussen beweegt de planeet verder in haar baan rond de zon. Zowel de rotatie als de omloop bepaalt waar de zon aan de hemel staat. Daarom kun je de periode tussen twee zonsopkomsten niet gelijkstellen aan alleen de draaitijd om de as.

De kop klopt, mits je de vergelijking bewaart

De populaire uitspraak dat een dag op Venus langer is dan een jaar heeft dus een definitie nodig. Bedoel je één draai ten opzichte van de sterren, dan klopt de vergelijking. Bedoel je de tijd tussen twee zonsopkomsten, dan niet. Daarom spreken we in de kop van één draai. Het merkwaardige feit blijft overeind, zonder dat verschillende soorten dagen door elkaar gaan lopen.

Nog een andere kant van wetenschap: In het ruimtestation kun je zo’n zestien zonsopkomsten per etmaal zien.