Deze kikker kan deels bevriezen en later weer verder leven.

De winter zit in het lichaam

De Noord-Amerikaanse boskikker, ook bekend onder de wetenschappelijke namen Rana sylvatica en Lithobates sylvaticus, verdwijnt in het najaar tussen bladeren op de bosbodem. Volgens de National Park Service kunnen ademhaling en hartslag tijdens de bevroren wintertoestand stoppen. Dat klinkt alsof het dier dood is, maar juist het vermogen om later te herstellen maakt het een bijzondere vorm van overwintering. Het is geen algemene eigenschap van iedere kikker.

Suiker helpt de schade beperken

Wanneer bevriezing begint, komt onder meer glucose vrij uit voorraden in de lever. Die suiker helpt de cellen beschermen tegen de gevolgen van bevriezen en uitdrogen. Het belangrijke verschil zit tussen ijsvorming in delen van het lichaam en onbeperkte ijsvorming in alle cellen. Dat laatste zou schadelijk zijn. Het dier voorkomt dus niet simpelweg iedere vorst, maar kan onder geschikte omstandigheden de gevolgen van gedeeltelijke bevriezing verdragen.

Alaska is geen gemiddelde achtertuin

Een studie uit 2014 volgde boskikkers in het binnenland van Alaska en onderzocht hun winteromstandigheden en beschermende stoffen. Zulke noordelijke populaties kunnen verdergaande kou verdragen dan soortgenoten uit mildere gebieden. Hun overleving hangt samen met voorbereiding, omgeving en fysiologie. Daarom gebruiken we hier geen universeel vriespunt waarbij elke boskikker het nog zou redden. Eén temperatuur zonder herkomst vertelt maar een deel van het verhaal.

Ook het ontdooien moet goed gaan

Een winter doorkomen eindigt niet zodra het eerste beetje ijs smelt. Vitale functies moeten weer op gang komen. De National Park Service beschrijft dat centrale organen zoals hart en lever relatief laat bevriezen en vroeg ontdooien. Daarmee kan belangrijke werking zo lang mogelijk behouden blijven en bij opwarming weer beginnen. Overleven is hier dus een georganiseerd proces met een aanloop, een rustperiode en herstel.

Bijzonder zonder diepvriesexperiment thuis

Het bekende weetje wordt soms samengevat als een kikker die doodvriest en weer tot leven komt. Dat is een verkeerde manier om het te onthouden. Het dier overleeft juist doordat het aangepaste processen heeft die fatale schade kunnen beperken. Een huishoudelijke vriezer bootst die omstandigheden niet na. De echte verrassing is dat ijs in het lichaam bij deze soort niet onder alle omstandigheden het einde hoeft te betekenen.

Nog een andere kant van natuur: Deze planten zetten een val voor insecten. De beker is een blad.