Een spiegel verwisselt niet gewoon links en rechts. Dit gebeurt er wel.

Een stip blijft aan dezelfde kant

Stel dat je voor een verticale spiegel staat en een gekleurde stip aan de rechterkant van het glas plakt. Je kunt je rechterhand naar die stip bewegen. De afgebeelde hand komt bij diezelfde kant terecht, niet ineens aan het andere uiteinde van de spiegel. Ook boven en onder blijven in hetzelfde kamerstelsel waar ze waren. De spiegel maakt dus geen inventarisatie van wat jij links of rechts noemt.

Van vóór het glas naar erachter

Bij een vlakke spiegel lijkt een punt op een bepaalde afstand vóór het spiegelvlak even ver daarachter te liggen. De richtingen langs het vlak worden daarbij behouden, terwijl de richting dwars erop wordt omgekeerd. Je neus wijst naar het glas; de neus van het beeld lijkt vanaf de andere kant terug te wijzen. Daarom omschrijven natuurkundigen dit vaak als een omkering van voor en achter, met het spiegelvlak als referentie.

Waarom voelt het dan als een linkerhand?

Het Institute of Physics legt uit dat wij ons spiegelbeeld gemakkelijk voorstellen als een andere persoon die zich heeft omgedraaid om tegenover ons te staan. Bij dat denkbeeldige omdraaien veranderen links en rechts ten opzichte van die persoon. Maar de spiegel heeft het beeld niet op die manier rondgedraaid. Je vergelijkt een reflectie met een rotatie. Die twee bewerkingen leveren niet dezelfde ruimtelijke uitkomst op, ook al lijken ze in het dagelijks leven op elkaar.

De terugweg van het licht

Het beeld ontstaat doordat licht wordt teruggekaatst. Bij de gebruikelijke meetkundige uitleg is de terugkaatsingshoek gelijk aan de invalshoek, gemeten ten opzichte van de loodlijn op het vlak. Je ogen en hersenen kunnen de ontvangen stralen verlengen alsof ze van achter het glas kwamen. Daar lijkt het beeld te staan. Er hoeft dus geen tweede echte kamer achter je badkamerspiegel te zitten om een overtuigend ruimtelijk beeld te geven.

Een andere houding verandert de vergelijking

De woorden links, rechts, boven en onder hangen bovendien samen met je houding en gekozen gezichtspunt. Dat verklaart waarom discussies over de spiegel zo verwarrend kunnen worden. Het vaste geometrische verhaal is eenvoudiger: afstanden langs het vlak blijven behouden, de richting dwars erop draait om. Die beschrijving geldt voor een gewone vlakke spiegel. Een bolle verkeersspiegel of gebogen lachspiegel verandert daarnaast de vorm en verhoudingen van het beeld.

Nog een andere kant van dagelijks leven: Je kunt door een magnetrondeur kijken. Toch houdt het gaas microgolven tegen.